Сэтинньи ый 7 күнүгэр олоҥхоһут, сэһэнньит, чабырҕахсыт Роман Петрович Алексеев - Бөҕө Арамаана төрөөбүтэ 125 сыла.

Роман Петрович 1900 сыл Уус Алдан улууһун Тэбиик нэһилиэгэр Соловьевтар дьиэ кэргэннэригэр төрөөбүт. Төрөөбүтүн алтыс күнүгэр кинини Петр Григорьевич Алексеев диэн ыалга иитиэххэ биэрбиттэр. Петр Григорьевич идэтинэн мас ууһа, уолу бэйэтин аннынан суруйтаран, улаатыннаран ууһун идэтин уолугар Ромаҥҥа иҥэрбитэ. Роман Петрович бэрт кыра сааһыттан үлэҕэ эриллэн кыайыгас-хотугас үлэһит буолан, кэлин Сэбиэскэй кэмҥэ холобурга сылдьар стахановец этэ. Ол курдук, колхозтаах болуотунньук-столяр сааһын тухары үлэнэн үлүһүйэн олорбута. Ону тэҥэ Верхоянскайынан, Алыһардааҕынан, Моой үрэҕинэн таһаҕас тиэйиитигэр сылдьыспыта. Колхоз үлэтигэр иннигэр киһини түһэрбэт күүстээх үлэһитинэн биллэрэ.

Тоҕус сааһыттан ыллыыр-туойар, чабырҕахтыыр буолбута. 13-15 саастааҕар бастаан оонньуу-күлэ көргө ыллаан, олоҥхолоон испит. Кэлин улахан дьон истиитигэр тахсыбыт.

Олоҥхолоон үгэнигэр сылдьар кэмигэр сүнньүнэн маннык олоҥхолору толортообут:

1. “Хардааччы Баатыр”

2. “Дьуура Бөҕө”

3. “Тураҕастай Бэргэн”

4. “Хаан Айыы Дьаргыстай”

5. “Буура Дохсун”

6. “Хара Хаан оҕонньор”

7. “Баабый Баатыр”

8. “Сарахана Күккэнньик”

9. “Алаатыыр Ала Туйгун”

Роман Петрович сыыйа ырыаны-тойугу толорууга көспүтэ. Норуот былыргы ырыаларын сөбүлээн толороро. Маныаха, кини айар киһи быһыытынан бэйэтэ чочуйан, эбэн-сабан биэрэрэ. Ол өттүнэн киниэхэ ордук табыгастааҕынан чабырҕах ааҕыыта буолбута. Кини тиэмэлэринэн наардаан үгүс чабырҕаҕы айбыта, толорбута. Онуоха туспа суола-ииһэ эмиэ көстөрө.

Учуонай И.В. Пухов Роман Петрович Алексеев айар үлэтин бэрт эрдэттэн бэлиэтии көрөн үрдүк сыанабылы биэрбитэ. Чуолаан саха олоҥхоһуттарыттан биир тарбахха баттанар туспа талаан буоларын ыйбыта. Ордук чуолаан үс үйэлээх “Алаатыыр Ала Туйгун” олоҥхону элбэх сыратын биэрэн суруйтаран хаалларбытын бэлиэтээбитэ. Бу айымньы сурукка хаалбыта биһиги улуу олоҥхобут туһунан билиибитин кэҥэппитэ уонна олоҥхону аан дойдутааҕы эпостар ортолоругар биир бастакы миэстэҕэ таһаарбыта.

Уус Алдан улууһун кииннэммит библиотекатын тиһигин электроннай фондатын матырыйаалларыттан Роман Петрович Алексеев-Бөҕө Арамаанын үс үйэлээх “Алаатыыр Ала Туйгун” олоҥхотун уонна кини олоҕун-дьаһаҕын, айар үлэтин кытта билсэргитигэр ыҥырабыт:

E.UACBS.RU электроннай библиотекаттан: https://e.uacbs.ru/khudozhestvennaya-literatura-literaturovedenie/olonkho/307-roman-alekseev-b-aramaan.html?limitstart=0

МКУ “Усть-Алданская МЦБС” рутуб каналтан: https://rutube.ru/plst/1282473/